Uyuz, akarların yol açtığı deri hastalığıdır. Köpeklerde iki türü görülür ve o kadar farklı davranırlar ki ikisini tek bir hastalık saymak yanlıştır.

Sarkoptik uyuz

İnsanlarda da uyuza yol açan Sarcoptes scabiei akarının neden olduğu tablodur. Akar deriye tünel açar ve buna verilen tepki şiddetlidir.

Ayırt edici özelliği şiddetli kaşıntıdır. Sarkoptik uyuzlu köpekler durmaksızın kaşınır, çoğu zaman hiç yatışamayacak kadar. Bu, veteriner hekimlikteki en kaşıntılı durumlardan biridir.

Nerede görülür: kulak kenarları, dirsekler, arka bacak eklemleri, göğüs ve karın; oradan yayılır. Kabuklar, pullanma, tüy kaybı ve kaşımayla yaralanmış deri.

İşe yarar bir klinik bulgu kulak kaşıma refleksidir: kulak ucunun ovulması köpeğe arka ayağıyla kaşıma hareketi yaptırır.

Bulaşıcıdır. Köpekler arasında doğrudan temasla ve ortak yataklarla yayılır, tilkilerden de alınır. İnsanlara da bulaşır; çoğunlukla kollarda ve karında kaşıntılı kırmızı döküntü yapar. İnsandaki enfeksiyon köpek tedavi edilince kendiliğinden geçer ama rahatsız edicidir.

Teşhis deri kazıntısıyla konur; ancak akarları bulmak çok zordur ve gerçek olgularda kazıntı çoğu zaman olumsuz çıkar. Tablo güçlü biçimde uyuzu düşündürüyorsa, olumlu sonuç beklenmeden bu temelde tedavi başlanır.

Tedavi özgül antiparaziter ilaçlarla, temas etmiş bütün köpeklerin birlikte tedavisiyle ve yatakların sıcak yıkanmasıyla yürütülür.

Demodektik uyuz

Sağlıklı köpeklerin çoğunun kıl köklerinde normalde bulunan ve sorun çıkarmayan Demodex akarlarının yol açtığı tablodur.

Hastalık, bağışıklık sistemi onları denetleyemediğinde ortaya çıkar; yani demodeks başka bir şeyin göstergesidir.

Ayırt edici özelliği genellikle az kaşındırmasıdır, deri ikincil olarak enfekte olmadıkça. Sarkoptik uyuzdan ayırmanın en hızlı yolu budur.

Sınırlı biçim: yavrularda, çoğu zaman göz ve burun çevresinde birkaç küçük tüy kaybı alanı. Bunların çoğu bağışıklık sistemi olgunlaştıkça kendiliğinden geçer.

Yaygın biçim: geniş tüy kaybı, kızarıklık, pullanma ve ikincil bakteriyel enfeksiyon. Bunu ilk kez erişkinlikte geliştiren bir köpekte altta yatan neden aranmalıdır: hormonal hastalıklar, bağışıklığı baskılayan ilaçlar ya da içsel bir hastalık.

Bulaşıcı değildir; ne köpeklere ne insanlara.

Teşhis derin deri kazıntısıyla konur; akarlar genellikle kolayca bulunur.

Hangisi

Şiddetli kaşıntı, bulaşıcılık, evde kaşınan insanlar: sarkoptik düşünün.

Az kaşıntı, bölgesel tüy kaybı, yavru ya da başka bir hastalığı olan köpek: demodektik düşünün.

Hiçbiri tahminle belirlenmemelidir. İkisi de kazıntı gerektirir ve yanlış olanı tedavi etmek, acı çeken bir hayvanda haftalar kaybettirir.

Ne zaman gelmeli

Sürekli kaşınan her köpek, her bölgesel tüy kaybı, kulak kenarlarında ya da dirseklerde kabuklanma ve evde birinde kaşıntılı döküntü çıktıysa beklemeden.